काठमाडौं। बैंकिङ क्षेत्रभित्र पछिल्लो समय ‘क्लोजिङ’ (महिना वा वर्ष अन्त्य) नजिकिँदै गर्दा ऋण असुली (रिकभरी) को तीव्र दबाबका कारण बैंकरहरू उच्च तनावमा रहेको गुनासो बढ्दै गएको छ। लक्ष्यअनुसार खराब कर्जा घटाउन र नाफा देखाउनुपर्ने बाध्यताले कर्मचारीहरू मानसिक दबाबमा परेको पाइएको छ।
बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले नियामक मापदण्ड पूरा गर्न र वित्तीय विवरण आकर्षक देखाउन क्लोजिङअघि नै ठूलो मात्रामा ऋण असुली गर्न खोज्ने गर्छन्। यसै क्रममा शाखा कार्यालयदेखि केन्द्रीय तहसम्मका कर्मचारीलाई दैनिक लक्ष्य तोकिने, निरन्तर फलोअप गर्नुपर्ने र अपेक्षित नतिजा नआए दबाब झेल्नुपर्ने अवस्था रहेको बैंकरहरू बताउँछन्।
एक वाणिज्य बैंकका कर्मचारीका अनुसार, ‘क्लोजिङ नजिकिँदा फोन, मिटिङ र फिल्ड भिजिटको चाप अत्यधिक हुन्छ। लक्ष्य पूरा नभए मूल्याङ्कनमा असर पर्छ, जसले झन् तनाव बढाउँछ।’
विशेषगरी कोभिड १९ पछिको आर्थिक मन्दी, व्यवसायिक नगद प्रवाहमा आएको कमी र बढ्दो खराब कर्जा (NPL) का कारण रिकभरी झन् चुनौतीपूर्ण बनेको छ। कतिपय ग्राहकको तिर्ने क्षमता कमजोर हुँदा बैंक-ग्राहक सम्बन्धमा पनि तनाव सिर्जना हुने गरेको छ।
मानव स्रोत विज्ञहरूका अनुसार निरन्तर दबाब, लामो कार्यघण्टा र लक्ष्य केन्द्रित संस्कृतिले कर्मचारीको मानसिक स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्न सक्छ। उनीहरूले बैंकहरूलाई यथार्थपरक लक्ष्य निर्धारण, मनोपरामर्श सेवा, र काम-जीवन सन्तुलनमा ध्यान दिन सुझाव दिएका छन्।
यस विषयमा नियामक निकायले पनि कर्मचारीको कार्यपरिस्थिति सुधारतर्फ ध्यान दिनुपर्ने आवाज उठ्न थालेको छ। बैंकिङ प्रणालीलाई दिगो बनाउन कर्मचारीको मानसिक स्वास्थ्य र कार्य सन्तुलनलाई प्राथमिकता दिनुपर्नेमा सरोकारवालाहरूको जोड छ।
