काठमाडौँ। नेपाल एसबीआई बैंकमा कर्मचारीमाथि भएको भनिएको मानसिक उत्पीडन, प्रतिशोधपूर्ण सरुवा, ट्रेड युनियन अधिकारमाथिको हस्तक्षेप तथा श्रमिक अधिकारसँग जोडिएका विषयलाई लिएर नेपाल वित्तीय संस्था कर्मचारी संघ राष्ट्रिय समितिले औपचारिक रूपमा आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्दै निष्पक्ष, स्वतन्त्र र पारदर्शी छानबिनको माग गरेको छ।
संघले यस घटनालाई कुनै एक बैंकभित्र सीमित विषयका रूपमा नभई समग्र वित्तीय क्षेत्रको श्रम सम्बन्ध, संस्थागत सुशासन तथा कर्मचारी अधिकारसँग जोडिएको संवेदनशील विषयका रूपमा व्याख्या गरेको छ। एफआईईयूएनले सार्वजनिक गरेको ध्यानाकर्षण विज्ञप्तिमा नेपालभरका बैंक, बीमा, लघुवित्त, पुँजी बजार तथा अन्य वित्तीय संस्थामा कार्यरत कर्मचारीहरूको पेशागत अधिकारको संरक्षण, वित्तीय क्षेत्रमा सुशासन र पारदर्शिता कायम गर्न आफू निरन्तर सक्रिय रहेको उल्लेख गर्दै नेपाल एसबीआई बैंकमा देखिएको घटनाक्रमप्रति गम्भीर चासो व्यक्त गरेको छ।
संघका अनुसार नेपाल एसबीआई बैंक कर्मचारी संघ (एनएसबीआईईयू)ले सम्बन्धित निकायसमक्ष प्रस्तुत गरेका तथ्य तथा विवरणका आधारमा बैंकको कमर्शियल शाखामा कार्यरत कर्मचारीसँग सम्बन्धित उजुरीपछि आन्तरिक छानबिन प्रक्रिया सुरु भए पनि त्यस प्रक्रियालाई निष्पक्ष निष्कर्षमा पुर्याउनुको सट्टा उजुरीकर्तासँग आबद्ध कर्मचारी तथा ट्रेड युनियन प्रतिनिधिमाथि प्रतिशोधपूर्ण व्यवहार गरिएको, मानसिक दबाब सिर्जना गरिएको तथा संगठनात्मक गतिविधिलाई कमजोर बनाउने प्रयास भएको भन्ने विषय गम्भीर रूपमा उठेको छ। यस्ता गतिविधिका आधारमा कुनै कर्मचारीमाथि प्रतिशोधपूर्ण सरुवा, मानसिक दबाब वा अन्य प्रशासनिक कारबाही गरिनु कानुनी र नैतिक दुवै दृष्टिले स्वीकार्य नहुने संघको भनाइ छ।
संघले विशेष रूपमा नेपाल एसबीआई बैंकमा भएको भनिएको सम्पूर्ण घटनाको स्वतन्त्र, निष्पक्ष र पारदर्शी छानबिन गर्न माग गरेको छ। साथै, उजुरीकर्ता, पीडित कर्मचारी तथा ट्रेड युनियन पदाधिकारीमाथि गरिएको भनिएको सरुवासहितका निर्णयको तत्काल पुनरावलोकन गरी आवश्यक सुधार गर्नुपर्नेमा जोड दिएको छ। एफआईईयूएनले कम्प्लेन्ट रिड्रेसल कमिटी लगायत सम्पूर्ण अनुसन्धान प्रक्रियाको प्रतिवेदन सम्बन्धित पक्षलाई उपलब्ध गराई प्राकृतिक न्यायको सिद्धान्तअनुसार निर्णय गर्नुपर्ने माग पनि अघि सारेको छ। अनुसन्धान प्रक्रिया पारदर्शी र विश्वसनीय भए मात्र कर्मचारी तथा व्यवस्थापनबीच विश्वास कायम रहने संघको धारणा छ।
त्यसैगरी, बैंक व्यवस्थापनले ट्रेड युनियन अधिकार, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, सुरक्षित तथा सम्मानजनक कार्यस्थल सुनिश्चित गर्न आवश्यक नीतिगत र व्यवहारिक कदम चाल्नुपर्ने संघले जनाएको छ। कर्मचारीले आफ्नो पेशागत हकहितका विषयमा स्वतन्त्र रूपमा बोल्न, गुनासो राख्न र संगठनमार्फत आफ्ना अधिकारको संरक्षण गर्न पाउने वातावरण सुनिश्चित गर्नु संस्थागत सुशासनको आधार भएको एफआईईयूएनको भनाइ छ।
संघले नेपाल राष्ट्र बैंक तथा सम्बन्धित नियामक निकायलाई पनि वित्तीय क्षेत्रमा श्रमिक अधिकार, संस्थागत सुशासन, आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली तथा प्रचलित कानुनी व्यवस्थाको प्रभावकारी कार्यान्वयन सुनिश्चित गर्न आवश्यक पहल गर्न आग्रह गरेको छ। वित्तीय संस्थाहरूमा कर्मचारी अधिकारको संरक्षण र संस्थागत पारदर्शिता सुदृढ भए मात्र बैंकिङ प्रणालीप्रतिको जनविश्वास अझ मजबुत हुने संघको विश्वास छ।
एफआईईयूएनले नेपाल एसबीआई बैंक कर्मचारी संघले उठाएका मागहरूप्रति आफ्नो पूर्ण ऐक्यबद्धता व्यक्त गर्दै ती मागहरू श्रमिक हित, न्याय र विधिको शासनसँग सम्बन्धित रहेको उल्लेख गरेको छ। साथै, वित्तीय क्षेत्रका सम्पूर्ण कर्मचारीका लागि सुरक्षित, सम्मानजनक, भेदभावरहित तथा प्रतिशोधमुक्त कार्य वातावरण सुनिश्चित गर्न सम्बन्धित सबै पक्षले जिम्मेवारीपूर्वक भूमिका निर्वाह गर्नुपर्नेमा जोड दिएको छ।
श्रम सम्बन्धका जानकारहरूका अनुसार वित्तीय क्षेत्रका कर्मचारी र व्यवस्थापनबीच उत्पन्न हुने यस्ता विवाद समाधान गर्दा कानुनी प्रक्रिया, संस्थागत सुशासन र पारदर्शितालाई प्राथमिकता दिनु आवश्यक हुन्छ। कर्मचारीले उठाएका गुनासा र व्यवस्थापनका धारणा दुवैलाई निष्पक्ष रूपमा मूल्यांकन गरेर मात्र दीर्घकालीन समाधान सम्भव हुने उनीहरूको भनाइ छ।
