काठमाडौँ। सरकारले ‘फिनटेक मार्केट प्लेस’ स्थापना गर्ने भएको छ। अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३-८४ बजेट प्रस्तुत गर्दै यस्तो बताएका हुन्।फिनटेक मार्केटप्लेस भनेको यस्तो डिजिटल प्लेटफर्म हो, जसले विभिन्न वित्तीय सेवा प्रदायकहरू जस्तै बैंक, वित्त कम्पनी, बीमा कम्पनी, डिजिटल वालेट, र लगानी संस्थाहरूलाई ग्राहकहरूसँग एउटै स्थानमा जोड्ने काम गर्छ।
परम्परागत रूपमा कुनै व्यक्ति ऋण, बीमा, बचत खाता वा लगानी सम्बन्धी सेवा लिन विभिन्न संस्थामा छुट्टाछुट्टै जानुपर्थ्यो, तर फिनटेक मार्केटप्लेसले यी सबै विकल्पहरूलाई एकै प्लेटफर्ममा उपलब्ध गराउँछ। यसले ग्राहकलाई विभिन्न वित्तीय उत्पादनहरू तुलना गर्न, आफ्नो आवश्यकता अनुसार उपयुक्त सेवा छनोट गर्न र धेरै अवस्थामा अनलाइन आवेदन तथा स्वीकृति प्रक्रिया पूरा गर्न सुविधा दिन्छ।
यसरी फिनटेक मार्केटप्लेसले वित्तीय सेवाहरूलाई अझ छिटो, सहज, पारदर्शी र पहुँचयोग्य बनाउँछ।
बैंकिङ क्षेत्रमा फिनटेक मार्केटप्लेसको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण छ। यसले बैंकहरूलाई परम्परागत शाखा सञ्जालमा मात्र निर्भर नरही डिजिटल माध्यमबाट धेरै ग्राहकसम्म पुग्न मद्दत गर्छ। फिनटेक प्लेटफर्महरूले ग्राहकको वित्तीय डेटा, कारोबार इतिहास, र डिजिटल गतिविधिको विश्लेषण गरेर ऋण मूल्याङ्कन तथा जोखिम व्यवस्थापनलाई अझ प्रभावकारी बनाउँछन्।
यसका कारण ऋण स्वीकृति प्रक्रिया छिटो हुन्छ, सञ्चालन खर्च कम हुन्छ, र ग्राहकलाई राम्रो अनुभव प्राप्त हुन्छ। साथै, एउटै प्लेटफर्ममा धेरै बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूका सेवाहरू उपलब्ध हुँदा प्रतिस्पर्धा बढ्छ, जसले सेवा गुणस्तर सुधार्न र ग्राहकलाई बढी लाभदायक विकल्प उपलब्ध गराउन प्रेरित गर्छ। फिनटेक मार्केटप्लेसले वित्तीय समावेशीकरण (Financial Inclusion) मा पनि ठूलो योगदान पुर्याउँछ। बैंकिङ पहुँच कम भएका ग्रामीण क्षेत्रका मानिसहरू वा साना व्यवसायहरूले मोबाइल फोन र इन्टरनेटको माध्यमबाट वित्तीय सेवाहरू प्राप्त गर्न सक्छन्।
यसले परम्परागत बैंकिङ प्रणालीबाट बाहिर रहेका व्यक्तिहरूलाई पनि औपचारिक वित्तीय प्रणालीमा समावेश गर्न मद्दत गर्छ। यद्यपि, यसको सफलताका लागि साइबर सुरक्षा, डेटा गोपनीयता, नियामकीय अनुपालन, र ग्राहक विश्वास जस्ता पक्षहरूलाई विशेष ध्यान दिन आवश्यक हुन्छ। समग्रमा, फिनटेक मार्केटप्लेस आधुनिक बैंकिङ प्रणालीको एक महत्वपूर्ण हिस्सा हो जसले बैंक, वित्तीय संस्था र ग्राहकबीचको सम्बन्धलाई डिजिटल प्रविधिमार्फत अझ प्रभावकारी र सुलभ बनाइरहेको छ।
